Bạn thức giấc vào giữa đêm. Bạn có một ý tưởng tuyệt vời, có thể làm thay đổi cuộc sống. Bạn ghi lại, sau đó ngủ tiếp. Khi thức dậy vào buổi sáng và đọc mẩu giấy bên cạnh giường, bạn nghĩ - hả? Những người ngoài hành tinh?
Hãy để thời gian giữa việc ghi và đọc lại nó đủ lâu – dù nó có gây ấn tượng như thế nào trong nhất thời – sáu tháng sau, nó cũng có ý nghĩa ấn tượng chẳng khác gì bắt gặp những người ngoài hành tinh .
Làm sao bạn có thể tránh được vấn đề này? Vâng, bạn không chỉ muốn giữ lại kiến thức mà còn lưu giữ nó sao cho có thể truy cập và liên quan đến những chủ đề mà bạn bắt gặp nó sau đó. Trớ trêu là, bạn thu nạp và sắp xếp càng tốt bao nhiêu thì tất cả thông tin của bạn càng trở nên khó tìm thấy bấy nhiêu.
Có một câu ngạn ngữ cổ của Trung Quốc như sau: Nếu muốn có kiến thức, mỗi ngày hãy thêm vào. Nếu muốn có trí tuệ, mỗi ngày hãy bớt đi.
Bước tiếp theo trong hệ thống CODE – Chắt lọc – là tất cả là phép trừ. Thực hiện theo từng lớp: Bạn định dạng, lược bỏ và chắt lọc thông tin cốt yếu. Càng nhiều lớp, càng chắt lọc kiến thức của bạn một cách kỹ càng thì vốn tri thức của bạn càng trở nên hữu dụng.
Đây là bốn lớp chắt lọc:
Đầu tiên, bạn lưu lại một bài báo mà bạn quan tâm.
Thứ hai, bạn đọc qua và đánh dấu những đoạn chính.
Thứ ba, bạn in đậm những ý chính và cụm từ trong những đoạn văn đó.
Thứ tư, bạn viết một bản tóm tắt về những ý chính đó – chỉ cần vài câu.
Xin nhớ rằng, trong quá trình chắt lọc, bạn không cần phải tóm tắt toàn bộ bài báo – chỉ những phần bạn quan tâm và có liên quan đến mục tiêu của bạn. Và đảm bảo rằng những thông tin chắt lọc nhất cũng là những thông tin dễ được khám phá nhất. Ví dụ, bản tóm tắt dự án hoặc kế hoạch của bạn phải là thứ đầu tiên bạn nhìn thấy khi quay trở lại với kho tri thức, giúp bạn dễ dàng kết nối lại với những điểm quan trọng nhất của bất kỳ kiến thức nào.
Chắt lọc đòi hỏi thời gian. Nhưng tôi xin hứa, nó giúp bạn tiết kiệm thời gian hơn hẳn thời gian mà bạn đã giành để làm công việc này. Lần tới, khi cần kiến thức đã thu thập được, bạn sẽ không phải xem lại tất cả để nhớ xem tại sao nó lại liên quan. Và bạn có thể chọn mức độ tương tác của mình – đọc lướt phần tóm tắt, làm mới những ý chính bạn đã đánh dấu hoặc xem lại nội dung.
Nếu bạn cần thêm động lực để bắt đầu chắt lọc, hãy lấy cảm hứng từ nhà làm phim tài liệu được trao nhiều giải thưởng, Ken Burns. Phim tài liệu của ông về các chủ đề như nhạc jazz hay cuộc Nội chiến Mỹ là những tác phẩm chắt lọc đỉnh cao. Burns dựa rất nhiều vào các cảnh quay được lưu trữ và tìm được trong kho – theo tính toán của ông, trong mỗi 50 giờ của mỗi đoạn phim mà ông thu thập được thì chỉ lọc được một giờ trong các cảnh quay để đưa vào phiên bản cuối cùng.
Bạn đã sẵn sàng chắt lọc cho chính mình? Dành ra ba mươi phút, lấy món đồ uống mà bạn ưa thích và ngồi xuống với bài báo mà bạn định đọc. Sau đó, lần lượt đi qua các lớp chắt lọc: đọc văn bản, đánh dấu những đoạn chính, bôi đậm những ý quan trọng và viết tóm tắt.